Kaynaklar > Eğitim Materyali >

Kitapçık: Düşünce, Din veya İnanç Özgürlüğü Hakkı Nedir? – Kapsamı ve Sınırları

Download / İndir
Kitapçık uluslararası hukuka göre düşünce, vicdan, din veya inanç özgürlüğü hakkının kapsamı ve meşru sınırlamaları hakkında bilgi vermektedir. Amaç, düşünce, vicdan, din veya inanç özgürlüğü hakkıyla ilgili konuları düşünürken veya değerlendi­rirken bunlarla ilgili hukuki standartların göz önünde bulundurularak değerlendirilmesine katkı sağlamak­tır.

Din veya inanç özgürlüğü hakkı, inançlı bireyler ve dini topluluklar için olduğu kadar, inanmayanlar veya dinle ilgilenmeyenler için de değerli bir haktır. Birçok ülkenin anayasasında korunduğu gibi, uluslararası insan hakları sözleşmelerinde de temel bir hak olarak güvence altına alınmıştır. Din veya inanç özgürlüğü hakkının, temel hak olduğu konusunda anlaşma sağlamak nispeten kolaydır. Öte yandan bu hakkın kapsamı, yani, neleri içerdiği, konusunda uzlaşma sağlamak son derece zordur.

Peki, ülkemizin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne göre düşünce, vicdan veya inanç özgürlüğü tam olarak neleri korumaktadır? Sözleşme’nin 9. Maddesi şöyle der:

 1. Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, din veya inanç değiştirme özgürlüğü ile tek başına veya topluca açıkça veya özel olarak ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya  inancını açıklama özgürlüğünü de içerir. 

  2. Din veya inancını açıklama özgürlüğü, ancak kamu güvenliğinin kamu düzeninin, genel sağlığın veya ahlakın, ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için demokratik bir toplumda zorunlu tedbirlerle ve yasayla sınırlanabilir.